es eu en

Materialak bilatu

Bilaketa aurreratua

Heziketa baliabideak

Konta ezazu ondo

51 Errezeta irakasleentzat

Errezetak

Azken finean, hemen aurkezten dizkizugun errezeta eta proposamenekin zeure programazio propioa sortu ahal izango duzu, lagun egiten diozun taldea prestatzeko bereziki egokitutako ekintzak burutzeko. Gainera, zure testuinguruari eta taldeari ongien egokitzen zaion ebaluazioa aukeratu ahal izango duzu. Azkenik, zure antzera, ikastetxetik abiatuta gazteei errealitatea aldarazteko prozesuetan laguntzen ari diren beste irakasle batzuen arrakastak eta praktika onak ere ikasgai baliagarriak izango zaizkizu.

Kategoria: Boluntariotza

Proposamen didaktikoa

Nor gara?

Kooperazioko joko bat da. Partaideak zutabeak eraikitzen saiatuko dira Palazzo Paletti-ko taula eta maila desberdinetan, eta beste maila bat gehituko da partaideren bat azkeneko mailan blokeatuta geratzen den bakoitzean. Talde-lana baloratu egingo da.

Erortzera noa

Aretoan ibiltzeko eskatuko diegu. Tarteka, seinalea ematen dugunean partaideei begietara begiratuta, partaideetako batek esango du: ai, erortzera noa! eta lurrera eroriko da. Taldekoek berehala erreakzionatu beharko dute eta erortzera doanarengana hurbildu, lurra jo eta minik har ez dezan. Taldekidea “salbatzen” denean, jokoak aurrera jarraituko du hurrengo seinalea eman arte, eta formula bera errepikatuko da behin eta berriz, taldean elkartasun eta konfiantza giroa sortuz.

Tren itsua

Talde handia talde txikiagotan banatuko da, talde bakoitzak tren bat eraikiko du, tren horretan makinista (ilarako azkenekoa) mutua izango da, ezingo du hitz egin, eta bidaiariek begiak estalita izango dituzte eta ezingo dute ikusi. Tren bakoitzak aretoan zehar mugitu beharko du, gainerako trenak jo gabe, makinistak emandako jarraibideekin. Makinista mutua izango denez, seinaleak erabiliko ditu, eskuarekin zapladak emango dizkio lagunari.

Gure taldea

Ariketa hau egitera animatuko dugu taldea: aretoan zehar banatuko dira, ibiltzen hasiko dira, eta beste taldekide batekin gurutzatzen diren bakoitzean, elkar agurtuko dute gero eta hurbiltasun gehiagoz. Gero talde-hausnarketa aktibitate bat proposatzen da materialen laguntzaz taldearen izena jartzeko.

Etorkizun aukerak, ametsak partekatzea

Pertsona errefuxiatuen errealitatea lantzen da “Etorkizun-aukerak” argitalpenarekin. Tokatu zaizkien testuak eta marrazkiak antolatuko dituzte taldeko neska-mutilek, eta hiru garaitan sailkatuko dituzte, beren ustez marrazkiak adierazten duen unearen arabera. Binaka lanean aritu ondoren, talde handian elkartuko dira, lekukotzak eta marrazkiak nola sailkatu dituzten eta errealitate hori ezagutzean nola sentitu diren azaltzeko eta komentatzeko. Saioa ixteko, pertsona guztien nahiak betetzea lortzen saiatzeko zer egin behar dugun hausnar genezake.

Binta-ren ideia bikaina

“Binta-ren ideia bikaina” film laburrari buruzko hausnarketan datza ikusi aurretik eta ikusi ondoren egiteko aktibitateen laguntzaz.

Motxilan

Pertsona errefuxiatuen egoeran jartzean datza. Horretarako zure ingurutik ihes egin behar bazenu motxila batean eramango zenituzkeen 10 objektuak hautatu beharko dituzu.

Globingo

Neska-mutilei fotokopia bana ematen zaie laukiekin eta instrukzioekin. Ahal dituzten lauki guztiak bete beharko dituzte, gainerako partaideek emandako informazioarekin. Galdera bati erantzuten zaionean, laukian idatzi behar da informazio hori eman dion pertsonaren izena eta herrialdea. Lauki-errenkada bat betetzen denean, Globingo! oihukatu behar da. Globingo! esan duenak eranskailuekin markatu beharko ditu mapan orrian apuntatu dituen herrialdeak. Jokoak aurrera jarraituko du eta dinamika bera errepikatuko dugu taldekoek fitxak osatu arte eta mapa herrialdeak markatzeko eranskailuz beteta egon arte. Jokoa amaitutakoan, hausnarketa egingo dugu talde handian.

Milurteko Garapen Helburuen mandalak margotu

Milurteko Garapen Helburuen egoera globala munduan azalduko dugu. Gaia aurkeztu ondoren, denbora bat emango dugu hausnartzeko, eta margoak eta mandalak banatuko ditugu aretoan zehar, ikasle bakoitzak gehien gustatzen zaion marrazkia hartu eta margo dezan.

Gatazkarik Gabeko Teknologia

Taldea talde txikiagotan banatuko dugu eta talde bakoitzari argazkiak banatuko dizkiogu. Telefono mugikor batek “jaiotzen” denetik “hil” arte egiten duen bidea pentsa dezatela eskatuko diegu, gero kartoi meheetan jarri beharko dute eta azkenik talde handian azaldu. Amaitzeko, esango diegu pentsa dezatela inpaktuetan, eta guk zer egin dezakegun inpaktu horiek ezabatzeko edo murrizteko behintzat. Kartoi mehe batean idatziko ditugu gure proposamenak, debatean ateratzen diren ideiekin.

Munduko erlijioak

Esan talde bakoitzari egokitu zaion zonaldeko erlijio-mugimenduei buruzko informazioa bilatzeko. Gero, egin dezatela erlijio horietako bakoitzaren ezaugarri bereizgarrienen laburpena eta adieraz dezatela, taula batean, informazio guztia gainerako ikaskideei aurkezteko. Denen lana bateratu ondoren, debatea irekiko dugu.

Zuzena ala okerra? Edota erlatiboak dira?

Hasteko, Indiako errealitatea testuinguruan kokatuko dugu. Galdera batzuei erantzungo diete, banaka, eta gero taldean partekatuko ditugu erantzunak. Adierazpen bakoitzean, duten iritzia partekatuko dute, arrazoiak eta argudioak azalduz.

Tai Chi Chih

Tai Chi-ren jatorria aurkeztuko dugu arte martzial gisa eta jarduera azalduko dugu barnekotasun-jarduera gisa, pertsona bakoitza bere buruarekin eta ingurukoekin konektatzeko eta beste teknika eta kultura batzuk ezagutzeko bide gisa. 30 minutuan zehar, taldea irakasle laguntzaileak gidatuko du Tai Chi Chih mugimenduak eta Tai Chi-ko mugimendu tradizionalagoak egiteko.

Papalagiak

Hezitzaileak Papalagiak marrazteko eskatuko die ikasleei, testua irakurtzen dien bitartean, imajinatzen dituzten bezala. Gero marrazkiak erakutsiko dituzte eta Papalagiei buruz, haien ohiturei buruz, mintzatuko dira, zergatik marraztu dituzten horrela eta zer egiten dutela iruditzen zaien. Debatearen ondoren, Papalagiek irudikatzen duten herriaren identitatea azalduko da eta aniztasunari, aurreiritziei, etabarri buruz eztabaidatuko da taldean.

Mapa hiztunak

Hasteko, mapa hiztuna zer den definitzen da: herri batean bizi diren pertsonek dituzten pertzepzio desberdinak ezagutzeko balio duen mapa. Taldeak bere auzo, herri edo hiriko mapa hiztuna egingo du. Horretarako, talde txikiagotan banatuko dira eta 45 minutuz paseatzera irtengo dira, inguruan begiratzera, jendearekin hitz egitera, etab. Bigarren saioan, lortu duten informazioa bilduko da, analizatu eta mapan jarriko dute.

Munduko merkatua

Taldea talde txikiagotan banatuko dugu. Talde bakoitzak Hegoaldeko herrialderen batean egindako produktuen etiketak bilatu beharko ditu. Gero, produktu horiek auzoko dendara iritsi arte egiten dituzten pausoak pentsatu beharko dituzte, eta merkaturatzean parte hartzen duten agenteek azken preziotik hartzen duten portzentajea kalkulatu beharko dute. Azkenik, auzoko mapa bat egingo dute eta analizatu dituzten produktuak non aurki daitezkeen markatuko dute. Eskatuko zaie analiza dezatela banaketa horrekin nork irabazten duen eta nor ateratzen den galtzaile, eta zer egin daitekeen banaketa justuagoa izan dadin.

Kili-kolo

Eskubideak eta betebeharrak idazten eta balantza baten aldeetan oreka galdu barik jarri behar diren piezetan txertatzen datzan jokoa da. Dinamika hausnarketa batekin bukatzen da.

Non nago?

Beste ariketa batzuk hasteko erabili daitekeen erlaxazio eta meditazio ariketa.

Mundu uniformea. Mundu anitza.

Taldearen dinamizatzaileak proposatuko die pentsa eta deskriba dezatela nolakoa izango litzatekeen uniformetasunaren kontsigna nagusituko litzatekeen planeta edo lurralde zehatz bat. Deskribatu beharko dute nola jango litzatekeen, nola jantzi, zein hizkuntza erabili, nor izango litzatekeen gidari, produkzio nagusia, moneta, etab. Ondoren, proposatuko zaie pentsa eta deskriba dezatela bestelako kontsigna hau izango lukeen planeta edo lurralde bat: “Gaitasunak batu ditzagun. Hezkuntza inklusiboaren alde”. Azkenik ondorioak kartoi mehe batean idatziko dira eta galdera batzuk erantzungo dira.

Nolako betaurrekoak dituzu?

Ideia-jasa batekin hasiko dira, eta arbelean idatziko dituzte inguruan ikusten dituzten pertsona-kategoria desberdinak. binaka jarrita, kategoria horietako bat edo bi hautatuko dituzte eta betaurreko-pare bana egingo dute, hautatu duten pertsona horrek eguneroko bizitzan errealitatea nola ikusten duen adierazteko. Taldeko kide bakoitzak betaurreko-pare bat jantziko du eta errealitatea ikuspegi horretatik ikusten saiatuko da.

Zurrumurruen aurka

Zinta itsaskorrean nazionalitate edo kultura desberdinak idatziko dira. Hezitzaileak ikasle bakoitzaren kopetan zinta bat itsatsiko du, ikasleak ikusi gabe, eta folio zuri bat jarriko dio bizkarrean. Hortik aurrera, ariketa egiten ari diren lekuan ibiltzen hasi behar dute, besteek kopetan dutena irakurriz, eta bizkarreko folioan bakoitzari idatzi behar diote kultura horrek zer iradokitzen dien, nola erreakzionatzen duten nazionalitate horretako pertsona batekin topo egiten dutenean… “lehenengo bururatzen zaiena” jartzeko esan behar zaie, buelta gehiago eman gabe. 10 minutu pasatutakoan, talde handian elkartuko dira eta folioa kenduko dute. Bakoitzak irakurriko du besteek bizkarrean idatzi diotena, eta kopetan daraman zintak zer dioen asmatu beharko du. Asmatzen duenean, talde handian debatituko da idatzi dituzten pentsamenduei buruz.

Zertan erabiltzen dira aurrekontu publikoak?

Saioa hasi aurretik, taldekoei eskatuko zaie egunkarietan bila ditzatela nazioartean une horretan gertatzen ari diren gerra eta gatazka armatuei buruzko albisteak, eta ebaki eta ikasgelara eraman ditzatela. Ikasgelan albiste horiekin elkartu ondoren, talde txikiagotan banatuko dira. Klasean datu horiekin lan egingo da, udal gastuak ikertuko dira eta Kakitzat Koordinakunde Antimilitaristaren datuak analizatuko dira. Hausnarketa batekin bukatuko da.

Herritartasunari buruz…

Arbelean Herritartasuna hitza idatziko da, goitik behera, letren artean tartea utziz. Taldeko neska-mutilei eskatuko zaie irten daitezela arbelera eta idatz dezatela “Herritartasuna” irakurtzean bururatzen zaien lehenengo hitza. Scrabble jokoan bezala egin behar dute, lehendik idatzita dagoen hitz baten letra bat aprobetxatuz.

Lidergo-dantza

Erreflexio eta meditazio sesio bat da zeinetan “Lidergo-dantza”-ren pauso batzuk jarraitutzea proposatzen den guztion arteko lotura eta komunitate sentsazioa sor dadin.

Munduko gauzarik ederrena

“Canteca de Macao” taldearen abestiaren gaia lantzen da.

Parte-hartzearen kiniela

Fitxa fotokopiatua banatuko zaie taldekide guztiei, hori da parte-hartzearen kiniela. Bakoitzak bere fitxa bete beharko du, denbora emango zaie erantzunak lasai pentsatzeko. Fitxa osatutakoan, ikasgela bitan banatuko duzu, lurrean zinta itsaskorra jarrita. Banan-banan irakurriko dituzu adierazpenak eta taldekideak alde batean, bestean edo erdian kokatuko dira, eman duten erantzunaren arabera. Adierazpen bakoitzarekin, taldeko guztiak beren lekuan jarri direnean, alde bakoitzekoek beren jarrera azaldu eta argudiatuko dute, eta lekuz aldatu ahal izango dira debatean zehar iritzia aldatzen badute.

Silueta

Taldekide bat estraza-paperaren gainean jarriko da eta haren silueta marraztuko da paperean. Silueta bi zati berdinetan zatitu behar da. Eskuineko aldean, beste kultura batzuek norberaren kulturari buruz dituzten estereotipoak idatzi edo marraztuko dituzte. Ezkerreko aldean, bakoitzak bere kultura nola ikusten duen adierazi behar du, barrutik daukan irudia. Ariketa bukatzean, ikuspegi desberdinak irudikatzen dituen silueta bat izango dute, errealitate desberdinen desinformazioa eta ezjakintasuna ere erakutsiko dituena. Animatuko dituzu pentsatzera zein diren desinformazio horren arrazoiak eta zer proposa daitekeen gorputz bera osatzen duten bi aldeei buruzko ideiak bateratzeko.

Beste mundu bat posible da

Talde handia talde txikiagotan banatuko dugu. Talde bakoitza fitxa bat izango da, pertsonaia bat edo kolore bat, eta jokoa hasiko da. Helburua taulan aurrera egitea da, errealitatea eraldatzeko pista bila, injustiziarekin amaitzeko probak gaindituz edo galderei erantzunez. Antzara-joko klasikoan oinarrituta dago, neska-mutilek dadoa bota beharko dute eta laukietan aurrera egin, mundu justuago bat lortzera iritsi arte.

Hitzen bidez bide berriak eraikitzea

Binaka jarrita, gobernuen edo hezkuntzan espezializatutako GGKEen bidez hainbat herrialdetan egin diren alfabetatze kanpainei buruzko informazioa bilatu beharko dute. Bikote bakoitzak dagokion informazioa jaso duenean, talde handian egingo da bateratze-lana. Bikote bakoitzak bere kanpaina azalduko du eta post-it bat jarriko du kanpainaren izenarekin, dagokion herrialdean, Peters mapa batean. Lan hori egindakoan, eta talde handian, debatea irekiko da ikasleen komunitatean alfabetatze-kanpaina bat martxan jartzeko zer egin beharko litzatekeen eztabaidatzeko.

Gure historia alda dezakegu

Talde handia hiru taldetan banatuko dugu. Talde bakoitzak bere auzoa edo hiria marraztu beharko du, txori-begiz, historiako momentu jakin batean. Talde batek iragan irudikatuko du (duela 50 urte), beste talde batek orainaldia marraztuko du eta hirugarren taldeak etorkizuna (50 urte barru). Marrazkia osatu ondoren, taldeek azalduko dute zer marraztu duten eta zergatik. Etorkizuneko proiekzioa ikusitakoan, hezitzaileak taldekoei galdetuko die denak ados dauden ikuspegi horrekin. Planteatuko zaie ba ote dagoen ezer probablea, baina ez desiragarria, iruditzen zaiena.

Tratu txar sotila eta nesken kontuak

Genero indarkeria lantzen duen aktibitate honetan “Violencia psicológica en relaciones de noviazgo” ikerketatik ateratako datuak irakurriko dira, bideo bat ikusiko da eta gaiari buruz hausnartuko da.

© 2011 ALBOAN - Padre Lojendio, 2, 2º 48008 – Bilbao - Teléfono: 944 151 135 CC Licencia de Creative Commons